De Zuid-Willemsvaart bracht veel economische voordelen, maar de aanleg van het kanaal had ook gevolgen voor de natuur. Zo werd het Wijbosschbroek bij Schijndel in tweeën gesplitst. Volgens natuurgids Fer Kalis van het IVN vormt het kanaal nog altijd een barrière voor dieren die zich door het gebied willen verplaatsen. “Dat is enorm slecht geweest voor de flora en fauna in dit gebied”, vertelt Kalis. “Dierenpopulaties werden van elkaar gescheiden, zonder de mogelijkheid om elkaar weer te bereiken.”
De Zuid-Willemsvaart loopt dwars door onze regio en daarmee ook door verschillende natuurgebieden. Het Wijbosschbroek is daar een goed voorbeeld van. Dit natuurgebied, gelegen bij Schijndel, werd door de aanleg van het kanaal in tweeën gesplitst. Het andere deel van het gebied ligt aan de overkant van het kanaal, richting de rivier de Aa. Tweehonderd jaar geleden was de Zuid-Willemsvaart er nog niet en liep alleen de Aa door dit gebied. De Biezenloop is beek die aftakt van die Aa en door een soort sifon, zoals je dat ook bij een wc hebt, hebben ze die onder het kanaal door weten te leggen. Daardoor kan de Aa nog altijd haar overtollige water kwijt.
Het kanaal vormt daarmee nog altijd een barrière tussen de twee delen van het natuurgebied. “Reeën proberen hier regelmatig het kanaal over te steken. Dat is gevaarlijk, omdat de damwanden langs de Zuid-Willemsvaart steil en glad zijn”, vertelt Kalis. Tegenwoordig zijn langs vrijwel het hele kanaal zogenoemde FUP’s (Fauna-uittreedplaats) aangelegd. Dat zijn uitstap plaatsen aan de oever, waardoor dieren die in het water terechtkomen een grotere kans hebben om weer op de kant te klimmen.”
Maar het is niet alleen maar negatief. Het water wat in het kanaal loopt kan namelijk ook gebruikt worden om het Wijboschbroek natter te maken in geval van droogte. Ook is de toevoeging van het kanaal zelf al een positieve toevoeging voor het milieu. Het is namelijk een stuk milieuvriendelijker om grote vrachtschepen in te zetten, dan honderden vrachtwagens.
In DTV Vaart Mee – 200 jaar Zuid-Willemsvaart vertelt Fer Kalis woensdagavond meer over de invloed van het kanaal op de natuur in en rond het Wijbosschbroek. De uitzending is vanaf 19.00 uur te zien op tv en op de website.