Rivieren staan uitzonderlijk laag en de gevolgen raken scheepvaart, landbouw en natuur.
Waterschappen breiden onttrekkingsverboden snel uit, blijkt uit een overzicht van de Unie van Waterschappen. Waterschap Limburg verbiedt vanaf 17 juli alle onttrekking uit rivieren, beken en sloten, en zet de crisisorganisatie in. Ook Waterschap Brabantse Delta en Waterschap Rijn en IJssel voeren strenge beregeningsverboden in.
Blauwalg en botulisme nemen toe
De warmte van de afgelopen periode heeft de problemen versterkt. Meerdere waterschappen melden blauwalg in zwemwater en botulisme onder watervogels, onder meer bij Schieland en de Krimpenerwaard en Amstel, Gooi en Vecht. Waterschappen waarschuwen inwoners dan ook actief voor gezondheidsrisico’s.
Verzilting bedreigt het westen
Vooral in het westen van Nederland dreigt verzilting van zoet water. Hoogheemraadschappen zetten daarom maximaal in op wateraanvoer vanuit het IJsselmeer en Markermeer en verhogen de inzet van de Klimaatbestendige Wateraanvoer (KWA). Rijkswaterstaat en de waterschappen bereiden bovendien verdere maatregelen voor, mocht de droogte aanhouden.
Bomen hebben het zwaar
Ook openbaar groen en bomen hebben zwaar te lijden, meldt de NOS. Staatsbosbeheer ziet dat fijnsparren op hogere zandgronden afsterven, doordat de bomen door de hitte minder hars aanmaken waardoor insecten de stam makkelijker kunnen aantasten. Ook beuken raken in de problemen: ze laten nu al hun blad vallen om water vast te houden, waardoor het lijkt alsof de herfst al is begonnen. Experts waarschuwen dat stadsbomen op de lange termijn steeds kwetsbaarder worden door de combinatie van droogte, verzilting en beperkte wortelruimte.
Water vasthouden en meer groen
Grondwatertekorten kunnen leiden tot bodemdaling, met risico’s voor funderingen van gebouwen, vooral in veengebieden. Gemeenten stemmen hun maatregelen af met waterschappen en zetten in op het vasthouden van regenwater in de bodem, zodat die als een spons werkt en het grondwaterpeil op niveau blijft. Zo geeft de gemeente Utrecht aan dat het scheiden van rioolsystemen voor afval- en regenwater ervoor zorgt dat hemelwater niet onnodig naar de rioolwaterzuivering gaat, maar direct terugvloeit naar grondwater en oppervlaktewater. Ook wordt ingezet op meer groen en waterdoorlatende verharding, met als doel minstens 90 procent van de neerslag lokaal vast te houden. Kwetsbare, net aangeplante bomen krijgen bovendien gericht extra water tijdens droogteperiodes, vaak afkomstig uit rivieren, meren of kanalen in plaats van drinkwater.
